Đình, đền, chùa, miếu mạo … là những địa điểm thờ cúng mang đến ý nghĩa quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt.

Đền thờ

 

                  Đền thờ vua Hùng – một công trình trong quần thể Đền thờ vua Hùng

Đền là nơi thờ những vị anh hùng có công, có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân, được người dân tin tuởng, sùng bái và đuợc phong lên thánh hoặc thần giống như Hưng Đạo Vuơng Trần Quốc Tuấn, Bác Hồ..

Một số đền nổi tiếng điển hình ở nước ta như Đền Hùng, đền Kiếp Bạc, đền Sóc, đền Trần… thờ các bậc anh hùng dân tộc.

Đền Voi Phục, đền Bạch Mã, đền Kim Liên, đền Quán Thánh…là nơi thờ tự các vị thánh được kể đến trong truyền thuyết dân gian.

Miếu thờ

Miếu là một dạng di tích văn hóa trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, có quy mô nhỏ hơn so với đền, miếu được xây dựng ở xa làng, nơi yên tĩnh và là nơi linh thiêng thờ các vị thánh thần. Khi ở miếu được kết hợp với việc thờ Phật thì được gọi là Am, ở Nam bộ gọi là Miễu.

Miếu và đền về thiết kế cũng như hoa văn, họa tiết được trang trí giống nhau chỉ khác nhau về quy mô đền lớn hơn chùa. Miếu thường thờ các vị thần như miếu thổ thần, thủy thần, sơn thần, miếu cô, miếu cậu…

mieu-nhi-phu

                     Miếu Nhị Phủ ở thành phố Hồ Chí Minh – của người Hoa

Chùa Việt Nam

Chùa được định nghĩa là công trình kiến trúc được dựng lên để phục vụ cho tín ngưỡng Phật giáo, ngoài việc Phật thì chùa cũng là nơi để ở, sinh hoạt, tu hành cũng như truyền giáo đạo Phật. Đây là nơi những tín đồ đạo Phật lui tới để nghe thuyết giảng và thực hiện các nghi lễ tôn giáo. Ở một số tỉnh thành, chùa là nơi để cất giữ xá lị và chôn cất các vị đại sư.

Việt Nam có một số chùa lớn như chùa Bái Đính, chùa Dâu, chùa Bút Tháp, chùa Tây Phương…

chua-tay-phuong

                                                                    Kiến trúc chùa Tây Phương

Đình Làng

Đình là công trình kiến trúc cổ truyền của làng quê Việt Nam, là nơi thờ Thành hoàng làng và cũng là nơi để cho người dân trong làng tập trung, sinh hoạt. Thời sơ khai, đình là điểm quán để nghỉ của các làng mạc Việt Nam. Đến khoảng giữa thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông cho đắp và đặt tượng Phật ở các đình quán. Tiếp đó, đến thời Lê sơ, đình làng ở Việt Nam bắt đầu được xây dựng lên để thờ Thành hoàng làng và là nơi tập trung, sinh hoạt, lễ hội cho người dân trong làng.

Đình làng thường được xây ở địa điểm trung tâm trong làng, xã, thường xây ở nơi thoáng đãng, có thế nhìn ra sông nước. Trong tiềm thức của người Việt Nam, hình ảnh đình làng thường gắn liền với cây đa, giếng nước, là linh hồn là cốt lõi của một ngôi làng, là nơi sinh hoạt chung của dân làng.

Các ngôi đình nổi tiếng như Đình Bảng, đình Thổ Hà, đình Bát Tràng…

dinh-bang-bac-ninh

                                                                                  Đình Bảng Bắc Ninh

Phủ thờ

Phủ thờ thường là các công trình kiến trúc cổ Việt Nam, là nơi thờ Mẫu – phủ Gầy, phủ Tây Hồ… một số nơi thờ tự (không nhất thiết thờ Mẫu) ở Thanh Hóa cũng gọi đền là phủ. Tổng quan cho thấy phủ là một nơi thờ tự Thánh mẫu thường được đặt ở những địa điểm trung tâm, sầm uất, không thuộc phạm vi làng, xã, địa phương, là chốn linh thiêng để  người dân tứ phương đến thắp hương, cầu khấn. 
Quán: Một dạng đền gắn với đạo Lão (Đạo giáo). Theo từng thời mà tín ngưỡng thờ tự cũng khác nhau. Vào các thế kỷ XI và XIV đạo Lão ở Việt phát triển thiên về xu hướng thần tiên nên điện thờ cũng chỉ như của một ngôi đền thờ vị thần thánh cụ thể.

bich-cau-dao-quan

                                                                             Bích câu đạo quán

Như Bích Câu đạo quán thờ Tú Uyên, rồi đền thờ Từ Thức… Sang tới thế kỷ XVI và XVII, sự khủng hoảng của Nho giáo đã đẩy một số nhà Nho và một bộ phận dân chúng quan tâm nhiều tới Lão giáo, và điện thờ đạo Lão có nhiều sự phát triển mới, với việc thờ cúng các thần linh cơ bản theo Trung Hoa. Đó là Tam thanh (Nguyên Thủy Thần Tôn, Linh Bảo Đạo Quân, Thái Thượng Lão Quân), Ngũ Nhạc mà nổi lên với Đông Phương Sóc và Tây Vương Mẫu, rồi Thánh Phụ, Thánh Mẫu. 

Am: Hiện tại được cho là công trình kiến trúc để thờ Phật. Nguồn gốc của Am được định nghĩa có từ Trung Quốc, theo như mô tả am sẽ là một ngôi nhà nhỏ, thường được lợp lá, là nơi con cái ở chịu tang cha mẹ. Tuy nhiên về sau này đã đổi kiến trúc thành mái tròn có lợp lá, có vườn tư gia. Với người Việt, Am là nơi thờ Phật (Hương Hải am tức Chùa Thầy, Thọ Am tức Chùa Đậu – Hà Tây…) cũng có thể là một ngôi miếu nhỏ thờ thần linh của làng – Vào thế kỷ XV (thời Lê sơ) Am còn là nơi thanh tịnh phù hợp với việc đọc sách, thư giãn.

 

huong-hai-am-chua-thay

Suy cho cùng đền, miếu, đình là các công trình kiến trúc dùng để thờ tợ theo truyền thống dân gian của người Việt, là chốn linh thiêng thờ các vị thánh thần theo dân gian tương truyền hoặc những vị anh hùng có công lao to lớn đối với đất nước, với địa phương được nhân dân tôn xưng là thánh (Đức Thánh Trần, Thánh Gióng, thành hoàng làng…). Ở mỗi đình, miếu, đền thường chỉ để thờ 1 vị thánh thần theo tín ngưỡng của địa phương (đền Kiếp Bạc thờ Trần Hưng Đạo, miếu thủy thần thờ thần nước, đình làng thờ Thành hoàng là của mỗi địa phương…).

Chùa là nơi thờ Phật, Bồ Tát cùng một số nhân vật trong phái Phật giáo. Tuy nhiên một số nơi do sự ảnh hưởng của tư tưởng Tam giáo đồng nguyên (Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo) từ thời nhà Lý nên một số ngôi chùa còn thờ đồng thời cả Phật, Thái thượng Lão quân và Khổng Tử.

Việc thờ Phật ở chùa, thờ thánh thần ở đình, đền, miếu và tục thờ cúng tổ tiên của người Việt có điểm chung đó là đều xuất phát từ lòng biết ơn, tôn kính hướng tới những người có công lao đối với cộng đồng, địa phương, đất nước, những người có công dẫn dắt một thế hệ con người. Đó đều là những hoạt động tâm linh quan trọng trong đời sống văn hóa tín ngưỡng của người Việt.

Sưu tầm 

 

Công ty Cổ phần Đầu tư và Xuất nhập khẩu Vietfarm

TRỤ SỞ CHÍNH

Địa chỉ: Số 1 TÔN THẤT THUYẾT, P.DỊCH VỌNG HẬU.Q.CẦU GIẤY, TP.HÀ NỘI, VIET NAM

Địa chỉ xưởng: Xã Chàng Sơn, Huyện Thạch Thất, TP Hà Nội

Website: vietfarmjsc.com

Email: vietfarm.woodimport@gmail.com

Hotline: 0915151275